Перейти к содержимому



Фотография

Менин жаным таандык менин элиме...© Tariar. Жыргал Султанбековдун ыр, проза жана кара сөз жыйнактары


  • Авторизуйтесь для ответа в теме
Сообщений в теме: 89

#1 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:07

av_124228.gif Tariar (Жыргал Султанбеков)... ...Ак Досторкондун модератору жана тургуну, жакшы адамды тилеке каршы арабыздан шум ажал келип алып кетти. Өкүнүчтүү.(
Жаткан жери жайлуу болуп, бейиштен жаны орун алсын...
jyrgal.jpg
Бул жерге тарых катары талантын тартуулап жазган ыр, проза жана кара сөз жыйнактарын бул жерге жайгаштыралы, эч ким каршы болбос

 

бул болсо анын дизельдеги никтери
cranberries1av_99340.gif
Down Lowav_139416.gif
<<<Баардык материалдар Султан Жыргалбековдун блогунан алынган>>>
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
_______________________________________

Менин жаным таандык менин элиме

 

Житкен октор чырмап-тороп буттарды,
Керебетке жыга чапты капыстан.
Бул жолу да кудай сактап куткарды,
Сынмак белем Мекенимден алыста?

 

Сынса – сынам туулуп өскөн жеримде,
Бөтөн жерде укугум жок өлүүгө.
Менин жаным таандык менин элиме,
Шайтандын да алы жетпейт бөлүүгө.

 

Дитим барбайт чет өлкөдө калтырап
Жыгылууга туулган жерди көрбөстөн.
Калсам дагы күч жоготуп алсырап,
Кайтып келем Мекениме өлбөстөн!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)


Сообщение отредактировал zebest: 07 Август 2013 - 12:10


#2 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:09

Даңктаймын кыргыз жергесин

 

Айландым бир топ өлкөнү,
Ааламдын сырын көргөнү,
Дүйнөнүн ырдап кооздугун,
Ырлардан өрмө өргөнү.

 

Көрсөм да жерди көптөгөн,
Кырларды адам өтпөгөн,
Кыргыздын жетпейт көркүнө,
Кымбатым, өсүп-өркүндө!

 

Кудайдын сүйгөн эркеси,
Бейиштей сулуу жер ээси,
Акыркы демим калгыча
Даңктаймын кыргыз жергесин!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#3 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:10

Балта сап
Кылым бою тынчтык сүргөн токойдо
Бактар өсчү – карысы да, жашы да.
Каршылашпай бирге жашап келишкен,
Картаң арча турчу алардын башында.

 

Жылдар өтүп, токой тынчы бузулуп,
Амал таппай катырышты баштарын –
Темир балта улам келип күчөнүп,
Кыйып кетчү карыларын, жаштарын.

 

Карт дарактар бири калбай чогулуп,
Бул зордуктан кутулууну издешти.
Бары ойлуу, жерге салат баштарын,
Карт арчага көз жүгүртүп кез-кезде.

 

Арча болсо турду сылап сакалын,
Эч ирмебей көптү көргөн көздөрүн.
Бир убакта оор үшкүрүп алды да,
Оозун ачты, айтты акылман сөздөрүн:

 

– Кылым бою жашап келдик тынчтыкта,
Ынтымакта жашап жүрдүк көп жылдар.
Капилеттен балта келип унчукпай
Кыя берди жем чокуган чымчыктай.

 

Бул жөнүндө биз айтабыз тайманбай,
Калпты айтсак кудай бизди урбайбы.
"Өздөн чыккан жат жаман" деген макалдай,
Бул балтанын сабы жыгач турбайбы.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#4 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:11

Эне тили
Бир күнү чогулушу иттердин
Тил жөнүндө маселени козгошту.
Ит аттуунун бири калбай келишип,
Өз ойлорун айтууну эч созбошту.

 

Бир карт дөбөт оюн айтты сөз алып:
– Жолдош иттер! Жүрөмүн мен уялып.
Мен түшүнбөйм, качанкыга чейин биз
Тилди унтуп, бөрүлөрчө уулуйбуз?

 

Токтотолу уулуганды бөрүчө –
Уят болот башкалар бизди көрүшсө.
Тантып-дөөрүп туурабайлы бирөөнү,
Андан көрө эне тилде үрөлү…

 

Акырында бир чечимге келишти –
Өз тилинде үрүүнү алар чечишти.
Кол чабуулар көпкө чейин созулуп,
Аягында дөбөткө сөз беришти.

 

Дөбөт туруп, төмөнкүдөй сөз айтты:
– Мына эми эне тилге биз кайттык.
Бабалардан бизге калган тил улуу,
Тил жашасын эч жоголбой, у-уу-уу!..
***
Кантсе дагы көнгөн адат калабы,
Арылбайт го куру сөздүн карааны.
Мунун болот кичине бир далили
Жогоруда турган тамсил азили.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#5 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:13

Сенин ордуң – арасында жылдыздын

 

О, мекеним, чалынбачы ташыркап,
Там-туң баскан эки жашар баладай.
Сүртчү көзүң, кыйналбачы жашыркап,
Башың көтөр, кыйындыкка карабай.

 

Колдон келсе, алаар элем дартыңды,
Түйшүгүңдү үймөк элем ийниме.
Бийиктетип көтөрмөкмүн баркыңды,
Таманыңа белим төшөп ийиле.

 

Бир кайгырсаң – мен кайгырам миң эсе,
Бир кыйналсаң – мен кыйналам миң эсе,
Түз жол куруп, өркүндөсөң даарыгып,
Мен да өсөм, арманымдан арылып.

 

Караңгыда жарык кылып ааламды,
Сенин ордуң – арасында жылдыздын;
Алга карай кенен ташта кадамды!
О, мекеним, сен бар үчүн – кыргызмын.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)


Сообщение отредактировал zebest: 16 Март 2013 - 11:14


#6 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:14

Даңктап жүрүп кыргызды

 

Мен бир акын оңбогон,
Мекенине конбогон.
Бөтөн жерде ойсоктоп,
Жоругу токтолбогон.

 

Мен бир пенде куураган,
Акындарды туураган.
Өлсө дагы ачкадан,
Жарты нан сурабаган.

 

Ошентсе да, бактым бар,
Элим турса жылдыздуу.
Өлсөм, жерге жаткым бар,
Даңктап жүрүп кыргызды.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#7 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:18

Кыргызстаным
Кылымдарга созулган
Ырыскылуу жолу бар.
Рахаттанып боз улан,
Гүлдүү кызга жолугар.
Ысык-Көлдүн бермети
Зарыктырат – барбасаң.
Суктандырат келбети
Тоолорунун, байкасаң.
Ак калпагын чечпеген,
Намысынан кечпеген,
Ыйманындай жылдыздын –
Мекенисиң кыргыздын.
!!!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#8 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:19

Ыйлаактарга
Кыргыз болуп, кыргыз жанын кемсинтсең,
Улам жерип, бодо малга теңсинтсең,
Бийик сүйлөп, куру намыс белденип,
Калп кайгырып колдоруңду желпинтсең,

 

Кыргыз болуп калганыңа таарынсаң,
Түкүрүнүп, кыргыз демин каарысаң,
Жакшы жагын даңазалоо ордуна,
Жаман жагын улам какшап наалысаң –

 

Урдум сенин "кыргыз" болгон затыңды!
Урдум сенин "кыргыз" делген атыңды!
Көрсөм сендей ачыткыны наалыган,
Эстеп кетем базардагы катынды.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#9 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:20

Бөлүнбөйт кыргыз экиге
Тийсе да төөнүн куйругу
Салаңдап жердин четине,
Кудайдын жазган буйругу –
Бөлүнбөйт кыргыз экиге.

 

Кетсе да айнып ачкадан,
Калса да каардуу үшүккө,
Бөлүнбөйт кыргыз эч качан
Түндүккө жана түштүккө.

 

Ылдыйга түртөөр колдор көп –
Кастарга жемиң жедирбе.
Өйдөгө чыгаар жолдор көп –
Ырысың текке кетирбе.

 

Ак калпак кийген тоолуу кыр
Жарашат пейил-көркүңө.
Асманың – ачык, жол – шыдыр,
Бирдикте өсүп-өркүндө!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#10 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:22

Бишкекти не себептен сүйдүм экен?

 

Бишкекти не себептен сүйдүм экен?
Бишкегим неге баалуу бүт нерседен?
Бозомтук түтүн таркан асманына,
Бейиштен тамган ак кар басканына,
Байланып калганымды даана сезем.
Бишкекти не себептен сүйдүм экен?

 

Караңгы көчөсүнөн адам качат,
Калкып ай, жарык кылып нурун чачат,
Кыбырайт сөлөкөттөр бирин-экин,
Калаамды неге мынча сүйдүм экен?

 

Таңына тоодон чыккан таңыркабайм,
Тымызын күн батканын түк байкабайм.
Таштанды, акыр-чикир толуп кеткен,
Ташталган шаарды неге сүйдүм экен?

 

Ийилген жалбыраксыз бутактардын
Ишенбейм кооздугуна дарактардын.
Ийрейген дөңгөк жолдор жакпаса да,
Ичимде умтулуу жок башка шаарга.

 

Жыгылса – жүрөк "зырп" деп муңга чөгөм,
Жүрөгүм шаарым менен туташ өскөн.
Жылмайса – жаным жыргайт, тайып кайгым,
Жашагын! О, Бишкегим, кагылайын!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#11 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:23

Таазим кылам

 

Өксүк бар көкүрөктө жазылбаган,
Аталар өмүрлөрүн берди кимге?
Жер сүзүп чекем менен, таазим кылам
Алтындай аталардын эрдигине.

 

Болочок муундарынын бактысы үчүн,
Тилешип туулган жердин өнүгөөрүн,
Келечек жашообуздун жакшысы үчүн,
Кыйышкан аябастан өмүрлөрүн.

 

Аталар душмандарды жайлаганда,
Токтотуп ырайымсыз баскынчыны,
Чегинтип артын көздөй айдаганда,
Тайсалдап деми түшүп кас тынчыды.

 

Сыймыгы кыз-уландын, апалардын –
Баатырлар жоо бетинде тургандыгы.
Эч качан унутулбайт аталардын
Эл үчүн, мекен үчүн курмандыгы!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#12 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:29

Барбы?..

 

Ааламдын алтынына алмаштыргыс
Жерим бар алакандай кыргыз деген.
Сындырса – сынып калбас, кырса – кыргыс
Элим бар пейли кенен кыргыз деген.

 

Апамдын аппак сүтү менен сиңген
Тилим бар ширин балдай кыргыз деген.
Дүйнөнүн өлчөмүнө ченелбеген
Дилим бар өзгөрүлбөс кыргыз деген.

 

Төгүлсө, бир тамчысы кемибеген
Каным бар тамырымда кыргыз деген.
Карандай өмүрүмө демин берген
Жаным бар жүрөгүмдө кыргыз деген.

 

Тирдиктин айлампасын көргөнүмдө
Дүйнөгө назар салаар көзүм кыргыз.
Ичеерге суум түгөнүп өлгөнүмдө
Акыркы ооздон чыгаар сөзүм "кыргыз".

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#13 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:30

Бактылуумун, канаса да жүрөгүм

 

Жайдын ысык күндөрүндө кайнаган,
Жүрөгүмө колуң кыса кармагам.
Жибек Жолу–Дзержинкада жайнаган
Кызыл гүлдөн үзүп сага арнагам.

 

Гүлдүн жыттап жыпар жытын аңкыган,
Кол кармашып Дзержинканы бутактап,
Бирде качып, бирде чуркап артыңан,
Жетип алып өбөөр элем кучактап.

 

Сен да токтоп, кучагыма берилип,
Кайра туруп калп таарынып тиштенип,
Кулаар элең денең таштап керилип,
Бек кармайт деп колдорума ишенип.

 

Кантип сени койберейин колумдан?
Андан көрө өзүм кулап сынайын.
Бир кезиктиң тагдыр чийген жолумдан...
Эрте кеттиң, кылбай мага ырайым...

 

Кечке дейре Дзержинканы аралап,
Убакыт да учаар эле билинбей.
Мындай бакыт жүз жылда бир жаралат,
Мындай сүйүү көзгө оңой илинбейт.

 

Бактылуумун, болгонума сен менен,
Аз болсо да бакытымдын мөөнөтү.
Сага чейин чындап жашап келбегем,
Жашоо сырын өзүң гана үйрөттүң.

 

Бактылуумун, калган үчүн бир элес,
Бактылуумун, канаса да жүрөгүм.
Толуктабайт аны башка миң элес,
Ошол элес менен жашап жүрөмүн.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#14 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:31

Ала кеткен окшойсуң

 

Ойлоп көрсөм, ала кеткен окшойсуң
Өзүң менен жүрөгүмдү жетелеп.
Апкетпесең, не себептен дагеле
Ойлорумдан көз-карашың кетелек?

 

Ойлоп көрсөм, ала кеткен окшойсуң
Өзүң менен жанымды да тердеген.
Апкетпесең, не себептен дагеле
Тирүү эмес өлүк жандай жер кезем?

 

Ойлоп көрсөм, ала кеткен окшойсуң
Өзүң менен өмүрүмдүн баардыгын.
Апкетпесең, не себептен дагеле
Сезбей жүрөм тирүүлүктүн артыгын?

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)


Сообщение отредактировал zebest: 16 Март 2013 - 11:33


#15 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:35

Аткарууга кыйын
Дагы деле жылмаясың – карасам,
Менин жалгыз кеңеш айтчу таразам.
Эч өзгөрбөй катып турат жылмаюуң,
Канча жылдар өтсө дагы арадан.

 

Саргыч тартып сүрөтүңдүн кырлары,
Кете баштап сүрөт өңү, сырлары...
Арткы бетте өчө элек сыясы
Сага жазган жалындаган ырлардын.

 

Билбегенсип кандай кеңеш угаарым,
Неге бүгүн сүрөтүңдү чыгардым?
Билем сенин айта турган сөзүңдү,
Бирок кыйын аткарууга аларды.

 

Эң акыркы айткан сөзүң эсимде:
"Мени эстеп муңга батып эзилбе,
Адам жашайт бу дүйнөдө бир жолу,
Күлүп жаша жашап турган кезиңде!"

 

Билем, секет, сөздөрүңдүн туурасын,
Кыйшык жолдон оң багытка бурасың.
Бирок отту кыйын экен тизгиндөө,
Кансыраган көк бет жүрөк куурасын!

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#16 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:41

Аткарылбас кыялдар

 

Бек кысып сүрөтүңө көкүрөгүм,
Денеңдин ар кыймылын сезгим келди...
Чаңдатып үстү менен көпүрөнүн
Жыңайлак жаш балача безгим келди...

 

Көтөрүп колдорума алып сени,
Дайранын суусун кечип өткүм келди...
Белиңден бек кучактап, тартып демиң,
Бал тамган эриниңден өпкүм келди...

 

Жылдыздуу көк асманды кечке тиктеп,
Жылдыздын табышмагын тапкым келди...
Мойнуңа шуру тагып эстеликке,
Уйпалап толкун чачың жаткым келди...

 

Түшүнөм, бул кыялдар аткарылбас...
Түшүмдө мейли калсын жомок болуп.
Бул жомок көз алдымда эч карыбас,
Армандуу тагдырыма жөлөк болуп.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#17 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:42

Кубаныч жана кайгы

 

Таң кире уулдуу болуп бир жаш жигит,
Салгыдай кубангандан тоо томкоро.
Ар кимге сүйүнчүлөп, чыгып-кирип,
Бөлөндү шаң-күлкүгө бир чоң короо.

 

Улгайган кошуна чал четте турат
Бөлүнүп шаан-шөкөттүн арасынан.
Көзүнүн жансыз түрү бетке урат,
Колунда – кара кагаз... баласынан...

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#18 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:43

Унутпадым...

 

Убакыттын учканына карабай,
Унутпадым нурдан бүткөн жүзүңдү.
Жүрөгүмдүн кычкыл уусу тарабай,
Жүлүндөрүм, кан тамырым үзүлдү.

 

Кан тамырдан кан тамбайт да, жаш тамат,
Жаңы чыккан жаз гүлдөрүн суугарып.
Өткөн өтөт, жаңы жашоо башталат,
Бирок жүрөк кала берет кубарып.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#19 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:44

Эх, жамгыр!

 

Кайрадан жамгыр төктү, эске салып
Жүрөктүн түбүндөгү жараларды.
Түтөдүм, өткөн күндү эстеп алып...
Жарамды даарылоого чара барбы?

 

Эх, жамгыр! неге мынча камчыладың
Муштумдай жүрөгүмдү денемдеги?
Жарага туз сепкенсип тамчыладың,
Тыткылап туткунуңдай желеңдеги.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)



#20 zebest

zebest
  • Модераторы
  • Cообщений: 14 942
  • Регистрация: 27-08-2009

Отправлено 16 Март 2013 - 11:45

Жаз келди

 

Күн нуру эркелеп
Уялтат көзүмдү.
Жаз келди эртелеп,
Күтпөгөм өзүңдү.

 

Жүрөктүн жарасы
Кайрадан ачылды.
Ай, иттин баласы!
Ким сени чакырды?

 

Не келдиң эрте эле?
Не келдиң таң атпай?
Күткөнгө эркеле! -
Жүрөгүм канатпай.

 

© Tariar (Жыргал Султанбеков)


Сообщение отредактировал zebest: 16 Март 2013 - 11:46



Количество пользователей, читающих эту тему: 0

0 пользователей, 0 гостей, 0 анонимных