Перейти к содержимому



Фотография

Кыргыз алфавитиндеги кереги жок үч тамга. Силердин оюңар кандай?


  • Авторизуйтесь для ответа в теме
Сообщений в теме: 14

#1 Tosorskiy

Tosorskiy

Отправлено 20 Март 2015 - 15:25

Көптөн бери ойлонуп жүрүп бөлүшөйүн деп чечтим. Анда эмесе кыргыз алфавитиндеги кереги жок, же башка тилден келген үч тамга туралуу оюмду билдире кетсем. Биринчи тамга бул "Щ" тамгасы кыргыз тилинен бул тамга колдонулган бир да сөз таппадым, алипеде щетка, щука деген эки орус сөзү мисал келтирилген.Бул сөздөрдү кыргызчалатып "шотке" "шука" деп жазып жүрүшпөйбү. Экинчи тамга "Ъ" ажыратуу белгиси бул тамганы совет доорунда "съезд" деген сөздү жазыш үчүн гана киргизилгенби? Үчүнчү "Ь" ичкертүү белгиси кыргыз тилинде колдонулбайт сырттан келген сөздөрдү жазууда гана колдонулат. мисалы: кремль, бальзам, нефть ж.б кыргыз тили өзү катакалаң сөздөрдөн тургандыктан бул тамганын эмне кереги бар? Кремл, балзам, нефт деп эле жазса болбойбу?. Адам аттарын дагы жумшартып Бактыгуль, Асель, Эмиль деп жазып алгандарды көрүп кыжырың кайнайт. Ушул үч тамгадан баш тартсак кандай болот эле? Азыркы маалыматтык технологиялар заманында, компютердик клавиатурага, ушул үч тамганын ордуна кыргыз "Ң" "Ө" "Ү" тамгаларын коюп койсо, терүүдө алда канча жеңилдик болоор эле деген оюмду билгизээр элем. Силер кандай ойлойсуңар?.


Сообщение отредактировал Tosorskiy: 20 Март 2015 - 15:33


#2 Aksay

Aksay

Отправлено 20 Март 2015 - 17:18

Көптөн бери ойлонуп жүрүп бөлүшөйүн деп чечтим. Анда эмесе кыргыз алфавитиндеги кереги жок, же башка тилден келген үч тамга туралуу оюмду билдире кетсем. Биринчи тамга бул "Щ" тамгасы кыргыз тилинен бул тамга колдонулган бир да сөз таппадым, алипеде щетка, щука деген эки орус сөзү мисал келтирилген.Бул сөздөрдү кыргызчалатып "шотке" "шука" деп жазып жүрүшпөйбү. Экинчи тамга "Ъ" ажыратуу белгиси бул тамганы совет доорунда "съезд" деген сөздү жазыш үчүн гана киргизилгенби? Үчүнчү "Ь" ичкертүү белгиси кыргыз тилинде колдонулбайт сырттан келген сөздөрдү жазууда гана колдонулат. мисалы: кремль, бальзам, нефть ж.б кыргыз тили өзү катакалаң сөздөрдөн тургандыктан бул тамганын эмне кереги бар? Кремл, балзам, нефт деп эле жазса болбойбу?. Адам аттарын дагы жумшартып Бактыгуль, Асель, Эмиль деп жазып алгандарды көрүп кыжырың кайнайт. Ушул үч тамгадан баш тартсак кандай болот эле? Азыркы маалыматтык технологиялар заманында, компютердик клавиатурага, ушул үч тамганын ордуна кыргыз "Ң" "Ө" "Ү" тамгаларын коюп койсо, терүүдө алда канча жеңилдик болоор эле деген оюмду билгизээр элем. Силер кандай ойлойсуңар?.

 

+100500
кыргыз тилине акыркы убактарда көп көңүл (жана акча?) бөлүнүп атат.
филологдор аракет кылса болмок ушул проблемага.
кыргызча жазган өзүнчө эле проблема, ошондуктан көптөр "Ң" "Ө" "Ү" тамгаларын колдонбойт.
менимче кыргыз тилди реформа кылыш керек. оба, акча жок, андан башка проблема толтура, бирок университеттерде жана илимдер академиясында бир топ филологдор бар го...
мен башка жакта жазып кеткендей кыргыз тилинин грамматикасы "неестественный" (котормосун билбейм) көбүнчө орус тилине жакындатылган. башка тилди билген филологдор биздин тилди кайрадан изилдеш керек. бул проблеманы жаштар караса жакшы болоор эле, анткени биздин азыркы консервативдүү филологдордон ойготуш ордунан жылдырыш кыйыныраак.

 

үстүнкү постго кошуп кетейин: бизде кээ бир тамгалар жетишпейт К, Г, Ж каткалаң варианттары, оба алар кыргыз тилинде жок бирок кошуш керек. орун бошотуш учун я, ю, ё тамгаларынын алып салыш керек. бул ойлорду мурун акдосторкондуктар сунуштаптыр http://diesel.elcat....owtopic=5949444
бир топ орус тилинен келген сөздөрдү кыргызчалантыш керек.



#3 TUMAR

TUMAR

Отправлено 20 Март 2015 - 17:30

Биринчи колубузда бар алфавитти туура жазганды үйрөнүп алалычы...



#4 TUMAR

TUMAR

Отправлено 20 Март 2015 - 17:36

http://keyboard.software.kg/

 

KCK510_01.jpg
20140922_095646.jpg



#5 Aksay

Aksay

Отправлено 20 Март 2015 - 19:02

к жана г тамгаларынын каткалаң варианттарына қ, ғ тамгаларын киргизсе болот болуш керек,
болбосо логика жок, мисалы кайсы учурда "қ" кайсы учурда "к" айтылат баса белгилешибиз керек да.

 

анан клавиатурада кыргыз раскладкасындагы бардык тамгалардын ордулары алмаштырыш керек.
ар бир тамганын орду жөндөн жөн эмес да, "частота набора" каралышы керек, башкача айтканда статистика боюнча орун бериш керек ар бир тамгага



#6 TUMAR

TUMAR

Отправлено 21 Март 2015 - 12:04

Aksay

к жана г тамгаларынын каткалаң варианттарына қ, ғ тамгаларын киргизсе болот болуш керек,

Ал тамгасы бар казактар убагында латын алфавитине өтөөрүн билдиришти эле...

 

Алар эмне себептен антип жатканын билесиңерби?
Онойлоштурбай, женилдетиштин жолун издеп жатышат. Гуглду чукуп койсонор боло айлайын....

 

Переход казахского языка на латиницу в Казахстане необходимо производить с учетом компьютеризации. Об этом на международной научно-практической конференции в Евразийском национальном университете имени Льва Гумилева заявил депутат Сената Парламента Гарифолла Есим, передает корреспондент Tengrinews.kz.

 

"Относительно перехода на латиницу было три вопроса: перейти или не перейти на латиницу, когда и каким образом. Из трех вопросов первый отпал. Имеется политическое решение, вопрос времени тоже почти определен - к 2025 году. Но, по дате все же есть возможность перехода на латиницу раньше установленного срока. Главный вопрос - каким образом? Мы должны определиться по алфавиту. У нас 42 буквы, а в латинском 26 букв. Больше всего из предложенных вариантов выходит два направления - технологическое и фонетическое. Технологи предлагают, чтобы мы остались в рамках 26 букв классического латинского алфавита, чтобы молодежи было легче и удобнее работать в пределах компьютера", - сказал Есим.

http://tengrinews.kz...tinskih-235673/

 

http://tengrinews.kz...17-goda-226234/


Сообщение отредактировал TUMAR: 21 Март 2015 - 12:06


#7 TUMAR

TUMAR

Отправлено 21 Март 2015 - 12:10

http://yvision.kz/post/343660

 

Деп салып даагы азап жеп жүрбөйлү, же казак эмес же кыргыз эмес же латын же түрк эмес болуп

 

Untitled_2.jpg бул жөн эле форумчулардын сунушу.



#8 aza_oper

aza_oper

Отправлено 25 Март 2015 - 19:13

Кошулам.
Я, Ю, Ц ларды деле алып салсак каршы эмесмин. калп эле тамга санын кобойтпой.



#9 aza_oper

aza_oper

Отправлено 25 Март 2015 - 19:15

Ё ну дагы, орустар оздору чанып журушот бул тамгасын.



#10 Tosorskiy

Tosorskiy

Отправлено 27 Март 2015 - 13:02

Кошулам.
Я, Ю, Ц ларды деле алып салсак каршы эмесмин. калп эле тамга санын кобойтпой.

Туура Я,Ю,Ц,Ё, тамгаларын дагы алып салса болот, мындан сырткары К- ичке тамгасына Қ- каткалаң, Ж-ичке Җ-жоон тамгаларын кошумчалап киргизүү керек, бирок азыркы совковый лингвисттер кетмейин кыйыныраак болот го дейм.


Сообщение отредактировал Tosorskiy: 27 Март 2015 - 13:30


#11 Tosorskiy

Tosorskiy

Отправлено 27 Март 2015 - 13:17

Биринчи колубузда бар алфавитти туура жазганды үйрөнүп алалычы...

Колубузда бар алфавиттин саны бар сапаты жок болуп атпайбы, орус алфавитин өзүбүздүн тилге ыңгайлаштырып алуунун эмне жаманы бар? Тээ кыргыз алфавити түптөлүп атканда заман башка болгон, советтик диктатура эркин ой жүгүртүүгө жол берген эмес, азыр башка заман. Ошол убагында кысым менен болобу же башка бир себептерден улам кеткен мүчүлүштүктөрдү эми оңдобогондо качан оңдойбуз?
Латиница туралуу кеп жок бул жерде.


Сообщение отредактировал Tosorskiy: 27 Март 2015 - 13:25


#12 Tosorskiy

Tosorskiy

Отправлено 27 Март 2015 - 13:48

Дагы айта кетчү нерсе Җ, Қ тамгаларын кошпой деле койсо болот аткени кыргыз тилинин грамматикасында "үндөштүк закону" бар ал закон бул тамгаларды жокко чыгарат. Мисалы: кетирүү- калтыруу, жиберүү - жоготуу К,Ж тамгалары сөздүн айкалышына карата К,Ж тамгасынан кийинки коюла турган ичке же жоон тамгага жараша өзгөрөт.



#13 KomarchiK

KomarchiK

Отправлено 29 Март 2015 - 14:08

Бул темага жараша кызыктуу окуя:

 

Совет мезгилинде "Кыргыз алфавитинен "Ы" тамгасын алып эле салбайлыбы?" деп ашынган интернационалисттер чыгат. Кадимкидей талкууга коюлуп, колго салып, сунуш отуп кете турган болгондо кадимки Мидин Алыбаев тура калат:
- Айланайын аксакал, бир эле суроо? Торага уруксат берет.
Анда Мидин: - Айланайын аксакал! Ушул Илимдер Академиясынын тар залына баарыбыз сыгылып кирип, сыгылып чыкчу элек. Эми жанагы сунушунар отсо кантип кирип, кантип чыгаар экенбиз, кыйын болду го? - дегенде элдин баары кыраан каткы кулуп, чогулгандар тарап кеткен экен. ;)



#14 kstan

kstan

Отправлено 01 Апрель 2015 - 11:03

керек болсо, паспортторубуздагы аттарыбызда, фамилияларыбызда "Ө" "Ү" "Ң" тамгалары жазылбайт, алар "о", "у", "н" тамгаларына алмаштырылган...
"Өмүрбек" - "Омурбек", "Гүлжан" - "Гулжан" деп жазылат, эгемендикке 25 жыл болуп калды, дагы эле аттарыбызды кыргызча туура жаздыра албай койдук...



#15 arstan

arstan

Отправлено 21 Август 2018 - 10:45

к жана г тамгаларынын каткалаң варианттарына қ, ғ тамгаларын киргизсе болот болуш керек,
болбосо логика жок, мисалы кайсы учурда "қ" кайсы учурда "к" айтылат баса белгилешибиз керек да.

анан клавиатурада кыргыз раскладкасындагы бардык тамгалардын ордулары алмаштырыш керек.
ар бир тамганын орду жөндөн жөн эмес да, "частота набора" каралышы керек, башкача айтканда статистика боюнча орун бериш керек ар бир тамгага

Ал үчүн үндөштүк эрежеси колдонулат.
Эгер билсеңер англис тилинде g, c тамгалары кайсыл учурда кандай окулат? Ушул тамгалардан кийин e, i, y тамгалары келсе бир, калган учурда экинчи вариант боюнча окулат.
Бизде да ошондой го. 4 эле учурда, эгер к жана г тамгаларга жанаша 4 үндүү тамга (е,и,ө,ү) жазылса алар жумшак окулат. "Келин", "көк", "гүл" жана "өзгөчө" сөздөрүн каткалаң айтып коргулочу. Калган учурда бул тамгалар каткалаң окулат.
Ушул эреже жетиштүү эле деймин го.
Алфавитте канча көп тамга болсо, ошончо ыйгайсыз болот.
Бирок дагы деле бир эки тамга жетишпейт биздин алфавитте.
Ажыратуу белгисин алып салсак болбой калат го дейм.
Съезд деген сөз көп учурайт. Аны алып салсак миңдеген адам аттарын өзгөртүп жазыш керек, кыргыз тилинин алтын фондундагы чыгармаларда да ъ көп колдонулган. Аны эмне кылабыз?

Сообщение отредактировал arstan: 22 Август 2018 - 21:52



Количество пользователей, читающих эту тему: 0

0 пользователей, 0 гостей, 0 анонимных